ვახუშტი ბაგრატიონი

ისტორიკოსი, გეოგრაფი, კარტოგრაფი

1696–1757

ვახუშტი ბაგრატიონი (1696–1757), მეფე ვახტანგ VI-ის ძე, თბილისში დაიბადა. 1724 წელს, როცა ქართლი ოსმალებმა დაიკავეს, იგი მამასთან ერთად რუსეთში გადავიდა. იქ მას ბატონიშვილ ვახუშტს უწოდებდნენ, სიცოცხლის დარჩენილი წლები კი მოსკოვში გაატარა.

1745 წელს მან დაასრულა „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“, ქვეყნის დიდი ისტორია, 1750 წელს კი „საქართველოს გეოგრაფიული აღწერა“. ვახუშტი საქართველოზე როგორც ერთიან მთლიანობაზე წერდა, თუმცა მის დროს ქვეყანა ერთმანეთის მოცილე მეფეებსა და მთავრებს შორის იყო დაყოფილი. 1745–1746 წლებში მან კავკასიის ორი ატლასი შეადგინა ისტორიული მხარეების გერბებით.

მისი შრომები რუსულად, შემდეგ კი ფრანგულად ითარგმნა და XX საუკუნის დასაწყისამდე ევროპელი მეცნიერები და მოგზაურები მათით ხელმძღვანელობდნენ. 2013 წელს „აღწერა“ და გეოგრაფიული ატლასი იუნესკოს რეესტრში „მსოფლიოს მეხსიერება“ შევიდა. ძმასთან, ბაქართან ერთად ვახუშტიმ მოსკოვის ახლოს მდებარე თავის სტამბაში დაასრულა პირველი ნაბეჭდი ქართული ბიბლია, რომელიც 1743 წელს გამოვიდა. იგი მოსკოვის დონის მონასტერშია დაკრძალული.