საქართველო line ქართული ისტორიული არქივი

გიორგი ერისთავი

ახალი ქართული თეატრის ფუძემდებელი

1813–1864

გიორგი ერისთავი
ავტორი უცნობია · Public domain · Wikimedia Commons

თავადი გიორგი ერისთავი (1813–1864) დუშეთთან ახლოს, სოფელ ოძისში, იმ გვარში დაიბადა, რომელიც ოდესღაც ქართველ მეფეებს ქსნის ერისთავებად ემსახურებოდა, და ტფილისსა და მოსკოვში სწავლობდა. მისი პირველი პოემა, „ოსური მოთხრობა“, უბედურ შეყვარებულებზე, შაჰ-აბასის ჯარების წინააღმდეგ ქართველ და ოს მთიელთა ბრძოლის ფონზე, 1832 წელს გამოვიდა. იმავე წელს იგი რუსეთის ბატონობის წინააღმდეგ შეთქმულების საქმეზე გამოძიებაში მოყვა: ერთი წელი ციხეში და ოთხი წელი ჯარისკაცად გადასახლებაში ვილნოში. იქ მან პოლონური ისწავლა, ევროპული სცენა და მიცკევიჩის რომანტიზმი ნახა და ქართულენოვანი თეატრის ფიქრით დაბრუნდა.

1842 წელს იგი საბოლოოდ დაბრუნდა საქართველოში, დაქორწინდა და სამსახურში შევიდა, მალე კი მეფისნაცვალ მიხეილ ვორონცოვის თანაშემწე გახდა. ამ ლიბერალური მეფისნაცვლის მფარველობით მან ხელი მოჰკიდა ტფილისის თეატრს, რომელიც 1795 წლიდან დუმდა. ერისთავმა თითქმის მარტომ შეკრიბა დასი, რომელიც 1851 წლის პირველ იანვარს გამოვიდა მაყურებლის წინაშე, შემდეგ კი ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე ახალ შენობაში თამაშობდა. მანვე წერდა მისთვის პიესებს და მთავარ როლებსაც თავად ასრულებდა: სატირებში „დავა“ და „გაყრა“ მოხვდა გადაგვარებულ ქართველ თავადაზნაურობასაც, მექრთამე რუს მოხელესაც და მევახშესაც.

მან დააარსა და უძღვებოდა ლიტერატურულ ჟურნალ „ცისკარს“, ოცდაოთხი ნომერი, და ფსევდონიმით გლუხარიჩი პირველ ქართულ ლიტერატურულ რეცენზიებს წერდა. 1854 წელს ვორონცოვის წასვლის შემდეგ ერისთავს თეატრიდან წასვლა მოუწია და გორთან ახლოს, ხიდისთავში დასახლდა. მისმა მოწაფემ, ივანე კერესელიძემ, დასი კიდევ ორი წელი შეინარჩუნა, 1856 წელს კი თეატრი დაიხურა; ქართული სცენის შემდეგი დაბადება მხოლოდ 1879 წელს მოხდა. 1862 წელს ერისთავი ლონდონში მანქანების სანახავად იმოგზაურა. იგი 1864 წელს გორში გარდაიცვალა და იკორთის ეკლესიაშია დაკრძალული.

აპლიკაციაში გახსნა →

← ზვიად გამსახურდია · ვასო აბაშიძე →

განყოფილების ყველა ჩანაწერი

ენები: RUENDE