ციტადელი კლდეზე, ლიახვისა და მტკვრის შესართავთან. ვინც მას ფლობდა, მთელ შიდა ქართლზე ბატონობდა.
1630

გორის ციხე ქალაქის ცენტრში, კლდოვან ბორცვზე დგას, დიდი ლიახვისა და მტკვრის შესართავთან. მტკვრის გასწვრივ დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ მიმავალი გზა გადიოდა, ლიახვზე კი ჩრდილოეთიდან ჩამომავალი გზა ეშვებოდა, და ციხე ორივეს აკონტროლებდა. წერილობით წყაროებში იგი პირველად მეცამეტე საუკუნეში იხსენიება, მაგრამ ჩრდილოეთ ფერდობზე ჩატარებულმა გათხრებმა აჩვენა, რომ ძლიერი სიმაგრე და მის გარშემო დასახლება აქ უკვე ძველი წელთაღრიცხვის უკანასკნელ საუკუნეებში არსებობდა. გორის ციხის ფლობა მთელ შიდა ქართლზე ბატონობას ნიშნავდა.
მეთექვსმეტე საუკუნეში ციხე ოსმალებმა დაიკავეს. 1598 წელს მეფე სიმონ პირველი ცხრა თვე უშედეგოდ უტევდა მას, 1599 წელს კი ხერხს მიმართა: დიდმარხვის დროს ქართველებმა თავი ისე მოაჩვენეს, თითქოს ალყას ხსნიდნენ, და ციტადელი ღამით, მოულოდნელი იერიშით აიღეს. მეჩვიდმეტე საუკუნეში ციხე არაერთხელ გადადიოდა ქართველთაგან სპარსელთა ხელში და პირიქით. დღევანდელი კედლების ძირითადი ნაწილი მეჩვიდმეტე საუკუნის ოცდაათიან წლებში როსტომ მეფემ ააგო, საბოლოო სახე კი ციხეს 1774 წელს ერეკლე მეორემ მისცა. დაახლოებით 1642 წელს იგი გორში მცხოვრებმა იტალიელმა მისიონერმა კრისტოფორო კასტელიმ ჩაიხატა.
1801 წლის შემდეგ ციხეში რუსის გრენადერთა ბატალიონი იდგა, მაგრამ სამხედრო მნიშვნელობას იგი სწრაფად კარგავდა და მეცხრამეტე საუკუნის შუა ხანისთვის მხოლოდ ერთი სამლოცველოღა გამოიყენებოდა. 1920 წელს კედლები მიწისძვრამ ძლიერ დააზიანა, მეოცე საუკუნის ორმოცდაათიან წლებში კი ისინი ნაწილობრივ აღადგინეს. ყველაზე უკეთ დასავლეთი ნაწილია შემონახული, რომელსაც ცხრაკარას უწოდებენ. კედლები რიყის ქვითაა ნაგები, ადრინდელ ფენებში კი თლილი ქვა ჩანს.