წმინდა ნინოს ჯვარი

რელიქვია, დაკავშირებული წმინდა ნინოს ქადაგებასთან.

ვაზის ჯვარი, ოდნავ დახრილი მკლავებით, ქართული ეკლესიის მთავარ სიმბოლოდ იქცა. გადმოცემით, ღვთისმშობელმა წმინდა ნინოს ვაზის ლერწისგან შეკრული ჯვარი გადასცა, ნინომ კი IV საუკუნის დასაწყისში იბერიისკენ გამგზავრებისას იგი საკუთარი თმით შეკრა. ნინოს ქადაგებამ მეფე მირიან III-ის მონათვლა მოიტანა და ქრისტიანობა ქართლის სახელმწიფო რელიგიად იქცა.

თავად სიწმინდემ გრძელი გზა განვლო. 541 წლამდე იგი სვეტიცხოველში ინახებოდა, სპარსთა შემოსევებისას სომხეთში გაიტანეს, დავით აღმაშენებელმა კი 1124 წელს დაიბრუნა. 1720-იანი წლების არეულობისას ჯვარი ანანურში დამალეს, იქიდან კი ეპისკოპოსმა ტიმოთემ მოსკოვში წაიღო, სადაც იგი ემიგრირებული ბატონიშვილის, ბაქარის, ოჯახში აღმოჩნდა.

1801 წელს ბაქარის შვილიშვილმა გიორგიმ ჯვარი იმპერატორ ალექსანდრე I-ს მიართვა, მან კი ერთი წლის შემდეგ საქართველოს დაუბრუნა. 1802 წლიდან სიწმინდე თბილისის სიონის ტაძარში ინახება. ჩვეული ფორმა დახრილი მკლავებით, სხვათა შორის, მხოლოდ ახალ დროში ჩამოყალიბდა და არა თავად ნინოს ეპოქაში.

პაატა ვარდანაშვილის 2007 წლის ფოტოზე თავად სიწმინდე კი არა, ვაზის ჯვრის გამოსახულებაა სიონის ტაძრის ინტერიერში, სწორედ იმ ტაძარში, სადაც იგი ინახება. ასეთი ჯვრები საქართველოში ყველგან გვხვდება, ეკლესიის კედლებიდან გულზე სატარებელ ჯვრებამდე, და თითოეულში ერთი და იგივე ამბავი მეორდება ვაზისა და თმის შესახებ.