საქართველო line ქართული ისტორიული არქივი

საფარა: ათაბაგთა მონასტერი

წმინდა საბას ეკლესია ტყიან ხეობაში, ახალციხის მახლობლად: მეცამეტე საუკუნის ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული ტაძარი და ჯაყელთა პორტრეტებიანი ფრესკები.

1290

საფარა: ათაბაგთა მონასტერი
Jaba1977 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

საფარის მონასტერი ტყიან ხეობაშია შეფარებული, ახალციხის სიახლოვეს. იგი სულ მცირე მეცხრე საუკუნიდან არსებობს, მის ეკლესიათაგან უძველესი, ღვთისმშობლის მიძინების დარბაზული ეკლესია კი, სავარაუდოდ, მეათე საუკუნეშია აგებული. მეცამეტე საუკუნის ბოლოს მონასტერი სამცხის მფლობელთა, ჯაყელთა, საგვარეულოს ხელში გადავიდა.

სარგის ჯაყელმა მონღოლებთან მორიგება იცოდა და მის დროს სამცხე დანარჩენ ქვეყანაზე მშვიდად ცხოვრობდა. სიბერეში იგი ბერად აღიკვეცა და საბა ეწოდა. მისმა ვაჟმა ბექამ აქ მონასტრის თორმეტი ეკლესიიდან ყველაზე დიდი ააგო და წმინდა საბას მიუძღვნა, რომლის სახელიც მამამისმა მიიღო. ხუროთმოძღვრის სახელი დასავლეთის სარკმლის თაღზეა ამოკვეთილი. ტაძარი ჯვარ-გუმბათოვანია, მოწითალო-იისფერი ქვით მოპირკეთებული. გუმბათის ყელში თექვსმეტი სარკმელია, რვა ნამდვილი და რვა ყალბი, და მოგვიანებით ეს ხერხი საქართველოში ჩვეულებრივი გახდა.

კედლები მეთოთხმეტე საუკუნეშია მოხატული. სამხრეთ კედლის ქვედა რეგისტრში, წმინდა საბას გვერდით, სამცხის მთავრები დგანან: სარგის პირველი, ბექა პირველი, სარგის მეორე და ყვარყვარე. საფარის სამრეკლო საქართველოში ერთ-ერთ უძველესად ითვლება. მეთექვსმეტე საუკუნის ბოლოდან, როცა სამცხეში ოსმალები მოვიდნენ, მონასტერი დაცარიელდა, მისი ხატები და საეკლესიო ნივთები კი ქვეყნის უფრო უსაფრთხო მხარეებში გადაიტანეს.

აპლიკაციაში გახსნა →

← სამცხე-საათაბაგო: ჯაყელთა სამთავრო · ატენის სიონი: ტაძარი, რომლის კედლებზეც ისტორიაა ჩაწერილი →

განყოფილების ყველა ჩანაწერი

ენები: RUENDE