საქართველო line ქართული ისტორიული არქივი

დავით IV აღმაშენებელი

საქართველოს მეფე, გამაერთიანებელი

1073–1125

დავით IV აღმაშენებელი
Unknown; photographed by the National Archives of Ge… · Public domain · Wikimedia Commons

დავით IV აღმაშენებელი (დაახლოებით 1073–1125) ქუთაისში დაიბადა და თექვსმეტიოდე წლისამ, 1089 წელს, ტახტი მამისგან, გიორგი II-ისგან მიიღო. ქვეყანა, რომელიც მას ერგო, აფხაზეთითა და ქართლით შემოიფარგლებოდა: 1080 წლიდან მას სელჩუკთა თარეში აოხრებდა და საქართველო მათ ხარკს უხდიდა. დავითმა ჯარი გარდაქმნა, თარეში მოიგერია და 1099 წელს, როცა სელჩუკებს პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის გამო კავკასიისთვის არ ეცალათ, ხარკის გადახდა შეწყვიტა.

ქვეყნის შიგნით მან ურჩი დიდებულები დაიმორჩილა და სამეფო ხელისუფლება გააძლიერა. 1103 წლის რუის-ურბნისის საეკლესიო კრებამ ეკლესიაში წესრიგის აღდგენას მოჰკიდა ხელი, ჯარის ბირთვი კი მეფის პირადი გვარდია, მონასპა გახდა. 1104 წელს დავითმა კახეთი და ჰერეთი დაიბრუნა, 1118 წელს კი საქართველოში ყივჩაღთა დაახლოებით ორმოცი ათასი ოჯახი ჩამოასახლა, თითოეული ოჯახი თითო მეომარს იძლეოდა. 1121 წლის 12 აგვისტოს დიდგორთან მისმა ლაშქარმა ბევრად მრავალრიცხოვანი, სელჩუკთა მეთაურობით შეკრებილი კოალიცია გაანადგურა, 1122 წელს კი თბილისი აიღო და კვლავ დედაქალაქად აქცია. შემდეგ საქართველოს შემოუერთდა შირვანი და სომხური ანისი, რომლის მცხოვრებლებმაც კარიბჭე თავად გაუღეს.

1106 წელს დავითმა გელათის მონასტერი დააარსა და მემატიანემ მის აკადემიას „მეორე ათენი“ უწოდა. დაახლოებით 1120 წელს თავად მეფემ დაწერა „გალობანი სინანულისანი“, რვა თავისუფალი ფსალმუნი. იგი 1125 წლის 24 იანვარს თბილისში გარდაიცვალა. გადმოცემით, იგი გელათის მთავარ კარიბჭესთან დაკრძალეს, რათა ყოველ შემსვლელს მის ფილაზე გაევლო. ოფიციალურად კანონიზებული არ ყოფილა, მაგრამ მას წმინდანად სცემენ თაყვანს როგორც ქართული ეკლესია, ისე ხალხი, ზედწოდება „აღმაშენებელი“ კი მის სახელს XVII–XVIII საუკუნეებში დაუმკვიდრდა.

აპლიკაციაში გახსნა →

← ვახტანგ I გორგასალი · თამარ მეფე →

განყოფილების ყველა ჩანაწერი

ენები: RUENDE