საქართველო line ქართული ისტორიული არქივი

ვაჟა-ფშაველა

მთის საქართველოს პოეტი

1861–1915

ვაჟა-ფშაველა
Alexander Roinashvili · Public domain · Wikimedia Commons

ვაჟა-ფშაველა, „ფშავის ვაჟი“, ლუკა რაზიკაშვილის (1861–1915) ფსევდონიმია. იგი მღვდლის ოჯახში დაიბადა ჩარგალში, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიან ფშავში, 1882 წელს დაამთავრა გორის სამასწავლებლო სემინარია და თავისუფალ მსმენელად შევიდა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, მაგრამ 1884 წელს სიღარიბის გამო სამშობლოში დაბრუნდა. იგი ქართულ ენას ასწავლიდა და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი თვალსაჩინო მოღვაწე გახდა.

ოთხმოციანი წლების შუა ხანებიდან ვაჟა წერდა ლექსებს, პიესებსა და მოთხრობებს, რომლებშიც ფშაველ მთიელთა ცხოვრება და მსოფლმხედველობა საოცარი სიზუსტით გადმოსცა. მისი მთავარი პოემები, „ალუდა ქეთელაური“, „სტუმარ-მასპინძელი“, „ბახტრიონი“ და „გველის მჭამელი“, ეხება პიროვნებისა და თემის, ადამიანისა და ბუნების შეჯახებას, და მათში მთის ყოფა ტრაგედიამდე მაღლდება. ბრიტანელი მკვლევარი დონალდ რეიფილდი მას სულ სხვა მასშტაბის მწერლად მიიჩნევს, ვიდრე ნებისმიერ სხვა ქართველ ავტორს.

ვაჟა ფშაური ადათ-წესებისა და მთის ზნეობრივი სიწმინდის იდეალიზაციას ახდენდა და ამავე დროს წერდა, რომ ყოველი ჭეშმარიტი პატრიოტი კოსმოპოლიტია და ყოველი ნამდვილი კოსმოპოლიტი პატრიოტი. მისი ლექსები და პროზა ოცზე მეტ ენაზეა გამოცემული, რუსულად მას პასტერნაკი და ზაბოლოცკი თარგმნიდნენ. იგი 1915 წელს თბილისში გარდაიცვალა და მთაწმინდის პანთეონშია დაკრძალული, ჩარგალში კი მისი სახლ-მუზეუმი მოქმედებს.

აპლიკაციაში გახსნა →

← აკაკი წერეთელი · გალაკტიონ ტაბიძე →

განყოფილების ყველა ჩანაწერი

ენები: RUENDE