საქართველო line ქართული ისტორიული არქივი

ივანე მაჩაბელი

შექსპირის მთარგმნელი, პუბლიცისტი

1854–1898

ივანე მაჩაბელი
Alexander Roinashvili · Public domain · Wikimedia Commons

თავადი ივანე მაჩაბელი (1854–1898) ცხინვალთან ახლოს, თამარაშენში, ძველ არისტოკრატულ გვარში დაიბადა. იგი პეტერბურგში, გერმანიასა და პარიზში სწავლობდა, სამშობლოში დაბრუნებული კი ილია ჭავჭავაძის უახლოესი მოკავშირე გახდა და ყველა იმ წამოწყებაში ეხმარებოდა, რომელიც ქართულ კულტურას აღორძინებდა და იმპერიულ ხელისუფლებას უპირისპირდებოდა. იგი ყველაზე თვალსაჩინო ეროვნული გამოცემების მთავარი რედაქტორი იყო, „ივერიისა“ 1882 და 1883 წლებში და „დროებისა“ 1883 წლიდან 1885 წლამდე, და ბევრს შრომობდა საქველმოქმედო საქმეზე, განსაკუთრებით ობოლთა თავშესაფრებისთვის.

მაგრამ მისი ცხოვრების საქმე შექსპირი გახდა. ილია ჭავჭავაძესთან ერთად მან „მეფე ლირი“ თარგმნა, შემდეგ კი, 1886 წლიდან 1898 წლამდე, მარტომ, ინგლისში ერთხელაც არ ყოფილა, ისე თარგმნა „ჰამლეტი“, „ოტელო“, „მაკბეტი“, „რიჩარდ III“, „იულიუს კეისარი“, „ანტონიოს და კლეოპატრა“ და „კორიოლანუსი“. ეს თარგმანები დღემდე რუსთაველის თეატრის რეპერტუარის საფუძველია, მათი ენა კი ახალი ქართული სალიტერატურო ენის ნიმუშად ითვლება, რომლის სათავეებთანაც მაჩაბელი იდგა.

1898 წლის 26 ივნისს მაჩაბელი თავისი თბილისური ბინიდან გავიდა და იგი აღარავის უნახავს; მისი ბედი ქართული ისტორიის ერთ-ერთ საიდუმლოდ რჩება. მისი ხსოვნის მუზეუმი მშობლიურ თამარაშენში, ქართულ-ოსური კონფლიქტის ზონაში, 1997 წელს აფეთქებით ძლიერ დაზიანდა, 2008 წლის ომის შემდეგ კი მთლიანად განადგურდა. თბილისში მის სახელს სოლოლაკის ქუჩა ატარებს, რომელზეც საქართველოს მწერალთა სახლი დგას.

აპლიკაციაში გახსნა →

← კატო მიქელაძე · ნიკო ფიროსმანი →

განყოფილების ყველა ჩანაწერი

ენები: RUENDE